Trí tuệ nhân tạo (AI – Artificial Intelligence) là một thành tựu vượt bậc của khoa học kỹ thuật hiện đại, đang từng bước làm thay đổi nhiều mặt của đời sống xã hội, đặc biệt là trên không gian mạng. Tại cơ sở, AI được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực, đặc biệt là công tác tuyên truyền. Tuy nhiên, bên cạnh lợi ích tích cực, thì AI cũng tiềm ẩn nguy cơ đe dọa an ninh tư tưởng, an ninh mạng và sự ổn định chính trị – xã hội.

Thời gian gần đây, người dân khá quen thuộc với hình ảnh “Các chiến sỹ công an AI”. Với sự dẫn dắt của các trợ lý ảo “Công an AI”, nội dung tuyên truyền ngắn gọn, có trọng tâm, trọng điểm, sinh động, dễ tiếp cận với người xem, đặc biệt phù hợp với giới trẻ và người dân thường xuyên sử dụng mạng xã hội, giúp thông tin được lan tỏa nhanh, hiệu quả và tạo sự tương tác tích cực.

Đây là cách lực lượng công an cơ sở ứng dụng công nghệ AI vào công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật, qua đó nhanh chóng thu hút sự quan tâm đặc biệt của cộng đồng mạng, đặc biệt là giới trẻ, góp phần đưa pháp luật đến gần hơn với người dân theo một cách tự nhiên và hiệu quả.

Cùng với lực lượng công an, đoàn viên thanh niên ở cơ sở cũng nhanh chóng ứng dụng AI trong việc xây dựng các video clip ngắn để tuyên truyền, hướng dẫn công tác bầu cử, triển khai các phong trào của tổ chức Đoàn. Một số ngành, đơn vị ứng dụng AI trong thiết kế Infographic tuyên truyền, xây dựng Video clip hướng dẫn Dịch vụ công trực tuyến cho người dân.

Bên cạnh làm video clip ngắn, AI còn được ứng dụng rất nhiều trong hoạt động tuyên truyền ở cơ sở như chuyển văn bản thành giọng nói trong các chương trình phát thanh địa phương, hoạt động tuyên truyền qua loa phát thanh bằng xe lưu động, xây dựng hình ảnh infogaphic….

Tuy nhiên, cần phải nhìn nhận răng, AI là thành tựu khoa học quan trọng nhưng cũng là “con dao hai lưỡi” nếu bị lạm dụng. Thực tế, với sự bùng nổ của công nghệ AI như hiện nay, việc xây dựng các video clip, hình ảnh, chuyển văn bản thành giọng nói và ngược lại…. là điều hết sức đơn giản. Chỉ cần truy cập các ứng dụng AI như Gemini, Chat GPT, Canva…., viết câu lệnh, lập tức các ứng dụng này sẽ tạo lập nên các hình ảnh, video clip theo yêu cầu.

Song, sản phẩm từ các công cụ AI này thường không hoàn toàn chính xác và có các lỗi về hình ảnh, biểu tượng, chính tả, ngôn ngữ, phát âm…. Nếu không có sự kiểm tra, kiểm soát chặt chẽ, các sản phẩm này sẽ phản tác dụng, thay vì được sử dụng để phục công việc, tuyên truyền.

Sự việc diễn ra ở Sở Công thưởng tỉnh Cao Bằng hồi tháng 12/2025 là một minh chứng. Theo thông tin Báo Người lao động, cán bộ tham mưu của Sở này đã dùng AI làm báo cáo với nhiều lỗi, sai sót không thể chấp nhận nhưng không được kiểm tra, xem xét lại, sau đó trình UBND tỉnh Cao Bằng.

Ngoài lỗi chính tả, nhiều thuật ngữ chuyên ngành trong báo cáo còn bị sử dụng sai, làm thay đổi bản chất nội dung tham mưu.

Đây hoàn toàn là lỗi chủ quan và chúng ta có thể chấn chỉnh, sửa đổi. Tuy nhiên, có một số lỗi liên quan đến biểu trưng, biểu tượng mà không phải ai cũng nhận ra được nếu không có những hiểu biết sâu sắc về vấn đề, lĩnh vực đó. Ví dụ, AI có thể làm hình ảnh một chiến sỹ công an, nhưng nếu không nắm được các quy định về phù hiệu, cấp bậc, quân hàm, hoặc biểu trưng búa liềm trên lá cờ Đảng, hình ảnh bông lúa trong biểu trưng của Hội LHPN quy định có 9 hạt lúa, thay vì 7 như trước đây…. Nếu AI làm sai, chúng ta không nắm rõ kiến thức, quy định thì cũng không thể nhận ra để yêu cầu sửa chữa, từ đó mặc nhiên sử dụng mà hoàn toàn không biết nội dung đó đang bị lỗi.

Chính vì vậy, việc sử dụng văn bản, infographic, video clip, âm thanh, hình ảnh do AI làm một cách rộng rãi mà không kiểm tra, kiểm soát sẽ dẫn đến những hệ luỵ hết sức nghiêm trọng.

Thứ nhất, người dân đánh giá không đúng về năng lực, trình độ chuyên môn của đội ngũ tham mưu, dẫn đến uy tín của cơ quan, tổ chức bị sụt giảm, người dân mất niềm tin vào cơ quan nhà nước.

Thứ hai, nội dung tuyên truyền không đúng, dẫn đến việc định hướng dư luận phản tác dụng.

Thứ ba, các thế lực thù địch dựa vào để xuyên tạc, nói xấu, bôi nhọ, hạ thấp uy tín của lãnh đạo Đảng, Nhà nước; tuyên truyền, chống phá Đảng và Nhà nước ta.

Thứ tư, khi việc ứng dụng AI để làm nội dung tuyên truyền được áp dụng rộng rãi, các thế lực thù địch sẽ lợi dụng để xây dựng các sản phẩm có nội dung “na ná” tuyên truyền chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, đồng thời “cài cắm” vào đó những nội dung sai sự thật, gây hoang mang dư luận, từ đó cổ suý, kích động chống phá.

Trong thực tế, thời gian qua, chúng ta đã vạch trần nhiều thủ đoạn lừa đảo của các đối tượng xấu, thế lực thù địch, khi chúng lợi dụng công nghệ AI để dựng nên những hình ảnh sai sự thật.

Còn nhớ trong đợt mưa lũ lịch sử cuối năm 2025, trên các trang mạng xã hội tràn lan các video, hình ảnh thương tâm như cụ bà khắc khổ, trẻ nhỏ dầm mưa, người cha cõng con vượt lũ hay tài sản bị cuốn trôi… khiến nhiều người xót xa, từ đó quyên góp từ thiện, chỉ trích công tác cứu nạn cứu hộ của chính quyền. Tuy nhiên, khi các chuyên gia, những người có hiểu biết về công nghệ AI chỉ ra đó chỉ là sản phẩm được tạo ra bằng công nghệ AI, thì mọi chuyện mới sáng tỏ.

Hay mới đây, ngày 4/4/2026, trên mạng xã hội TikTok xuất hiện video ngắn, kẻ xấu sử dụng hình ảnh của ông Trần Quốc Tuấn – Giám đốc Sở Công Thương Vĩnh Long – và dùng thuật toán AI để giả lập giọng nói và cử chỉ với nội dung cổ xúy, quảng cáo cho một trang đánh bạc online. Đồng thời kẻ xấu còn để logo của Đài Phát thanh và Truyền hình Vĩnh Long để thu hút người xem, tăng lượt tương tác.

Nguy hiểm hơn, các thế lực thù địch còn dùng AI tạo ra hàng loạt nội dung xuyên tạc, bóp méo chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, lịch sử dân tộc, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước. Nội dung sai trái thường được “ngụy trang” dưới dạng phản biện, lồng ghép hình ảnh, âm thanh giả mạo nhưng trình bày như thật, dễ thuyết phục người tiếp nhận, từ đó gây nhiễu loạn dư luận, tạo tâm lý bất ổn trong xã hội.

Nếu người dùng mạng xã hội không tỉnh táo, không nhận diện được đâu là thật – giả thì rất dễ bị kẻ xấu lợi dụng, dẫn dắt dư luận theo hướng sai lệch, chống phá chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước.

Câu hỏi được đặt ra là, chúng ta cần làm gì để tăng cường sức đề kháng trước những thông tin xấu, độc, nâng cao cảnh giác được ma trận tin giả?

Thứ nhất, đối với người dân, khi tiếp cận với các video, hình ảnh trên mạng Internet, nhất là các nội dung nhạy cảm, cần xem xét, soi kỹ cử chỉ tay chân, khuôn miệng của người trong video, hình ảnh, dành thêm thời gian thẩm định, tránh bị kẻ xấu lợi dụng. Đặc biệt, đối với các video hoặc hình ảnh làm bằng AI sẽ có các chi tiết bất thường: đường nét khuôn mặt, bóng đổ, cảnh vật đôi khi bị sai lệch, không tự nhiên, lặp lại hoặc mờ nhòe bất thường.

Người dân cũng nên chỉ theo dõi thông tin từ nguồn chính thống; Kiểm chứng thông tin trước khi chia sẻ.

Hiện nay, các trang mạng xã hội đều có cơ chế thu thập dữ liệu người dùng để liên kết, hiển thị các thông tin mà người dùng quan tâm, do đó, nếu mỗi người đều chia sẻ một thông tin tích cực, thì tin giả, tiêu cực sẽ không còn xuất hiện. Đây chính là cách sử dụng mạng xã hội thông minh, hiệu quả.

Đối với cơ quan chức năng, trong xu thế hiện nay, việc áp dụng AI trong công việc là không thể tránh khỏi. AI sẽ không thay thế con người, nhưng người biết dùng AI sẽ lợi thế hơn nhiều người không dùng AI. Tuy nhiên, đối với các sản phẩm từ AI, cần có sự kiểm tra chặt chẽ, từ hình ảnh, biểu tượng cho đến nội dung, chính tả… Chỉ khi nào hoàn toàn phù hợp, chính xác thì mới sử dụng.

Đặc biệt, dùng AI để kiểm soát AI. Đây cũng là cách làm mà Ban xây dựng đảng Đảng uỷ phường Hoà Xuân đang thực hiện, đó là triển khai ứng dụng công nghệ AI để thường xuyên theo dõi, phát hiện các tài khoản, trang thông tin có dấu hiệu đăng tải nội dung sai trái, xuyên tạc; kịp thời báo cáo, phối hợp xử lý theo quy định.

Các thế lực thù địch lợi dụng AI để phá hoại nền tảng tư tưởng của Đảng ta là một cảnh báo nghiêm túc. Vì vậy, cần sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị, sự phối hợp chặt chẽ của các cấp, các ngành, sự tỉnh táo, chủ động của mỗi người dân. Hãy là người dùng AI thông thái, hãy là người sử dụng mạng xã hội thông thái, kiên quyết đấu tranh, phản bác mạnh mẽ các thông tin gây chia rẽ, ảnh hưởng đến khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Cùng chung tay xây dựng một môi trường mạng xã hội an toàn, lành mạnh, vì cuộc sống bình yên của Nhân dân, vì sự phát triển phồn vinh của đất nước trong kỷ nguyên mới./.

Trung Trực